Oud & Nieuw

Volgens mevrouw Elis M. Rogge, schrijfster van Mijn gids in huis en hof (1906, werd oudejaarsavond in Nederland op veel verschillende manieren gevierd, die ze stuk voor stuk in haar boekje uitgebreid beschreef.

Oudejaarsavond met vrienden werd groots gevierd met oesters en champagne. De tafel werd met zorg gedekt en naast elk bord lag een versierd kaartje met potloodje. Bij het ingaan van het nieuwe jaar schreef eenieder een goede wens of een mooie herinnering op en wisselde het kaartje met dat van de tafelheer of -dame.

Of de tafel werd versierd met naast elke bord een brandend kaarsje en een dennenboompje in het midden. Het boompje is versierd met bonbons in vloeipapier , waarop aan de binnenkant een nieuwjaarswens stond. Om middernacht blies iedereen zijn kaarsje uit, nam een bonbon en las ‘den voor hem of haar min of meer toepasselijken wensch, hetgeen een vroolijke stemming kan geven’.
Wie de laatste dag van het jaar met gezin vierde, hield het feest veel eenvoudiger. De tafel werd niet extra feestelijk gedekt. Traditioneel serveerde de vrouw des huizes bisschopswijn, haringsla, sneeuwballen en kastanjes.

Hoe de Van Gijns hun oudejaarsavonden vierden, is niet bekend. Maar ongetwijfeld zullen ze iets van de traditionele vieringen overgenomen hebben.

Appelbeignets

De receptenschriftjes van Cornelia Johanna Van Gijn-Hooghwinkel (1822-1885), de moeder van Simon van Gijn, zijn bewaard gebleven. Een van die recepten is voor Appelbaignees. Een lekkernij die we naast oliebollen opeten op oudejaaravond. Het recept van mevrouw Van Gijn-Hoogwinkel is eenvoudig.

½ maatje blom, 2 eijeren iets dunder beslaan dan voor een tullenbandje de appelen eenigen tijd vooruit geschild de klokhuizen er uit gedaan met lagen gelegd waar op gestooten kanneel en suiker gestrooid wordt in boter en reuzel gebakken tot bovenstaande is men ½ lb boter even zoo reuzel benodigd N.B. Het beslag moet goed gerezen zijn als men begind te bakken Men neemt als dan een schijfje appelen hetwelk men door het beslag haalt en vervolgens in de vetpot laat vallen.

Haringsla

Voor wie een Oudjaarsdiner à la 1900 wil serveren, het recept voor haringsla, afkomstig uit het Geïllustreerd kookboek van A. Simonsz, 1905.

4 gezouten haringen, 1 grote koude gekookte biet, 300 gram aardappelpuree, 2 hardgekookte eieren, 2 zure appelen, 8-10 ingemaakte uitjes, 2 grote ingemaakte augurken, 3 lepel azijn, 2 lepels slaolie.

“De haringen, die een nacht in water geweekt zijn, schoonmaken en in nette stukken snijden, de verdere benodigdheden zoals biet enz. ieder afzonderlijk fijn hakken. Bewaar van alle ingrediënten een beetje, meng de rest met slaolie, azijn en peer dooreen, leg het op een ronden schotel en garneer den bovenkant met de overgebleven biet, ui enz. en takje peterselie.”

Ontdek Huis Van Gijn

Sluit het Verborgen Museum