Hoe zich te kleden voor een diner?

Een greep uit een drietal etiquetteboeken
E.C. v.d. M., Het wetboek van Mevrouw Etiquette (ca. 1900)
Is men één of twee dagen vooruit gevraagd, dan kunt gij verzekerd zijn, dat het een klein of familiaar diner is. Trek een donkere japon aan van zijde of gekleede wollen stof, wan het zou anders allicht schijnen alsof gij heel wat deftige had verwacht. Is men drie dagen vooruit gevraagd, dan is een eenvoudig licht japonnetje geoorloofd. Is de uitnodig nog vroeger gekomen, dan kleedt men zich meer en kan men onmogelijk een donker kleedje aandien, tenzij het kostuum uit zeer fraaie zijde of kant bestaat en als zeer gekleed kan beschouwd worden. Heeft men u een week of langer vooruit gevraagd, dan kunt gij zelfs gedecolleteerd gaan, zoo gij dat verkiest; ja, in de gefortuneerde en adellijke kringen, waar men de diners dikwijls hoog tegen elkander opvoert, is het bepaald ‘ton’ zich te decolletereren, zoo de invitaties acht dagen te voren worden rondgestuurd.
Johanna van Woude, Vormen. Handboek voor dames (1898)
De gasten verschijnen in avondtoilet: de heeren als het heel deftig is in rok en witte of ook zwarte das. Of wel in gekleede zwarte jas en pantalon, zwarte das, gekleed vest, lichte handschoenen en fijn schoeisel; de dame gedecolleteerd; – of, wanneer het diner meer intiem is, in gewoon visite-toilet. Het aantal dagen, dat verlopen moet tussen invitatie en diner, is doorgaans het beste maatstaf voor uw toilet. Zijt ge kort te voren gevraagd, ga dan gerust in een zwart zijden japon of donker stofje; maar naarmate er meer dagen liggen tusschen uitnoodiging en diner, moet ge meer werk van uw toilet maken. Bij acht of tien dagen moet ge u decolleteren.
E.C.v.d.M., Het Wetboek van Mevrouw Etiquette voor Heeren (ca. 1911)
Men bedenke vooral dat men tegenwoordig niet uit dineeren gaat in gekleede jas. Men gaat in smoking of rok. Is men den dag zelf pas uitgenodigd, zoo kan men desnoods ‘en maquette’ gaan, wanneer het bij hel goede vrienden is, doch nooit in gekleede jas, dat is beslist burgerlijk. Een heer, die er op gesteld is zich te kleeden zoals het behoort, heeft in zijn kast hangen:
– een colbert costuum, zijn alle-dag-kleedij
– een maquette costuum, om aan te trekken als hij heel familiair uit eten gaat, wanneer hij met vrienden uitgaat, of alleen de comedie bezoekt, enx.
– een gekleede jas, voor visites en trouwplechtigheden, enx.
– een smoking, voor dineetjes en avondfeestjes,
– een rok, voor deftige diners, huwelijksfeesten, enz.

Ontdek Huis Van Gijn

Sluit het Verborgen Museum