“Het huis werd huis” – De dag van de knecht

Op alle andere dagen is de knecht, Robin Lassche, archiefinspecteur. Het worden spannende – 24 – uren voor deze zeer onervaren bediende. Vooral bij het diner zal de knecht flink aan het werk moeten. Serveren – met in achtneming van de regels der bediending, welke gast wordt als eerst bediend, hoe houd je de gast de schaal voor – zal geen sinecure zijn.
Het huis werd huis
Niet alleen voor de gasten was het hele belevenis van dat het museum weer huis werd, ook voor de medewerkers. “Gelijk toen de hekjes waren weggehaald, werd het huis een huis. Het was geen decor meer, maar je werd er onderdeel van. Dat was een hele bijzondere ervaring.”
De dag voor de knecht begon met het vullen van het bad voor de heer des huizes. Omdat in het verleden de leidingen in de badkamer zijn verwijderd, moest het bad op de ouderwetse manier gevuld worden. Dat betekent trap op trap af met emmers water vanuit de keuken naar de badkamer. “Ik ben letterlijk tegen de lamp gelopen”, aldus de lange knecht, “de mensen toen waren vast kleiner.” De lamp in de badkamer hangt inderdaad laag. Robin heeft er van geleerd want in de rest van de film zie je hem de lamp ontwijken.

Vooral praktisch
De deelnemers hadden zich van te voren goed ingelezen over het reilen en zeilen van een huishouden rond 1900, over etiquette, omgang tussen de familie en personeel en het personeel onderling. Dat was zeer leerzaam. Hoewel de regels meestal helder zijn, bleek het lastig te zijn om ze goed in de praktijk te brengen. Bijvoorbeeld met serveren, soms is het handiger om de gasten volgens de rij uit te serveren en niet in de volgorde van belangrijkheid. Ileen Montijn opperde dat men destijds vooral van het praktische was. Bij het uitgeven van nieuwe borden, werd er niet moeilijk gedaan over wie het belangrijkst was. Dat zou veel te veel problemen opleveren.
Witte handschoentjes
Bij de buitenpartij in de middag had de knecht de taak van het voorsnijden van de taart op zich genomen. Heel netjes had hij witte handschoentjes aan. Heel mooi, maar zeer moeilijk om die handschoentjes ook wit te houden. Droeg het personeel nu wel of geen handschoenen? Volgens Montijn niet, met weer als reden dat het niet praktisch is, want ze blijven inderdaad niet wit. Daar valt veel voor te zeggen Toch staat er in enkele etiquette-/kookboeken, zoals Maria Haezebroeks Hedendaagsche Kookkunst van rond 1900, dat de bedienden wel witte katoenen handschoenen dienen te dragen. Een knappe knecht die zijn handschoenen wit weet te houden! (Deze knecht heeft de handschoentjes tussen door gewassen.)
Welverdiende rust in de bedstee
Een dag een knecht zijn was meer dan voldoende voor de archiefinspecteur. Alhoewel hij bij een vervolg zeker weer van de partij is. “Het was geweldig om te doen, maar ook zeer vermoeiend.” De kleding was heel warm en dan was het ook nog een mooie warme zomerdag.
Het bestieren van die keuken dwingt respect af bij de knecht. Rond 1900 was het personeel natuurlijk heel ervaren en gewend om op zo’n fornuis te koken. Voor ons was het – hoewel er veel was voorbereid – keihard werken.
Ook het overnachten was onderdeel van de 24 uur in Huis Van Gijn. Aan het einde van de lange dag konden de deelnemers een slaapplek in het huis zoeken. Robins laatste opname voor de film was in de bedstee en heeft hem niet meer verlaten. Uitgeput is hij daar in slaap gevallen. “Het viel wel mee hoe kort de bedstee was, zeker als je diagonaal er in ligt, was het goed te doen”, aldus de vermoeide knecht. Maar wel benauwd: “Ik werd wakker omdat ik weinig lucht had: de deuren waren dicht.” Blijkbaar had iemand de knecht wat privacy gegund en de deuren gesloten.
“Ik prijs me gelukkig dat ik bij zo’n organisatie werk en dat dit mogelijk was. Ik had me nogal impulsief opgegeven. maar het was erg leuk en leerzaam. Goed voor de teambuilding, we waren met z’n allen een goed team.”
Een goed team, met een geweldige knecht!

Ontdek Huis Van Gijn

Sluit het Verborgen Museum